In mei waren de stapels nieuwe titels zoals ieder voorjaar bijna niet aan te slepen. Zo gaat Mo bijvoorbeeld op een nieuw avontuur, deze keer moet hij de zomerzon trotseren om bij zijn opa te geraken.  

In deze Bijleveld-nieuwsbrief is er verder aandacht voor kunstzinnige liefdes, boeken over de roerige jaren twintig, de (politieke) macht van de sappige roddel en de wind die aan kracht wint of juist verliest door de gevolgen van klimaatverandering. Kortom, er kan weer volop in de breedte gelezen worden.

Drieënveertig jaar lang deelden Siri Hustvedt en Paul Auster (1947-2024) hun leven. In haar memoires Ghost Stories schrijft Hustvedt over deze liefde en het grote verlies, van haar eerste ontmoeting met Paul in het New York van de jaren tachtig tot aan zijn ziekbed en de nasleep van zijn dood. Het boek is een intieme beleving van hun leven samen en een verkenning van hoe je om moet zien te gaan met een bestaan dat plots niet langer uitgaat van ‘wij’, maar van ‘ik’.  Ze reflecteert op de rituelen die bestaan rondom rouw, de ware aard van de taal die we gebruiken om verlies te duiden en het samenvallen van herinneren en doorleven.

In 1980 treedt Marguerite Yourcenar (1903-1987) als eerste vrouw ooit toe tot de prestigieuze Académie Française. Kort voor deze monumentale gebeurtenis heeft ze haar geliefde, de vertaalster Grace Frick, verloren. Dan, op 76-jarige leeftijd, wordt Yourcenar plots verliefd op een homoseksuele man, de fotograaf Jerry Wilson, bijna een halve eeuw jonger dan zijzelf. Ze neemt hem in dienst als haar secretaris en chauffeur, beleeft een amour fou en trekt met hem de halve wereld over, totdat hij er ineens de brui aan geeft. Elders wacht een ander op me van Christophe Bigot verkent deze onmogelijke liefde in de laatste jaren van een eigenzinnig schrijfster.

Wat is Nederland nu echt? In een tijd dat reactionaire verlangens de politieke en sentimentele boventoon voeren, zoekt Karin Amatmoekrim naar een nieuw verhaal over ons land. Een verhaal dat zijn wortels vindt in het verleden, maar dat juist daarom nu nadrukkelijk spreekt over  beschaving, en misschien ook zelfs durft na te denken over liefde.

Een zacht verhaal dat zich kwetsbaar en machteloos weet in een tijd waarin grootspraak en het recht van de sterkste de toon uitmaken, maar dat tóch verteld wil worden. Grenzend aan liefde is een zoektocht naar het bestaansrecht van een fatsoenlijke samenleving in extreemrechtse tijden.

In de winter van 1956 vond Paul Thek, die op het punt stond van doorbreken als schilder, in de 22-jarige fotograaf Peter Hujar een zielsverwant. Samen bouwden ze aan een leven in New York, omringd door een bloeiende creatieve scene met makers als Susan Sontag, Andy Warhol en Fran Lebowitz. Het verloop van de carrières van de mannen verschilde net zozeer als hun karakters, maar wat ze deelden was hun streven naar bevrijding – van artistieke en seksuele beperkingen, van alles dat verandering in de weg stond. Andrew Durbins The Wonderful World That Almost Was ontrafelt de verweven levens van deze twee grensverleggende Amerikaanse kunstenaars.

Fire Island: een roemrucht cultureel toevluchtsoord voor queer mensen van over de hele wereld, op negentig minuten afstand van New York. In dit overzichtswerk wordt bijna een eeuw aan invloedrijke kunst bijeengebracht, van bijvoorbeeld Paul Cadmus en David Hockney, met aandacht voor de verschillende beeldende disciplines die een plaats hadden binnen deze gemeenschap. Daarnaast duikt de samensteller van Fire Island Art: 100 Years, John Dempsey, in de recente explosieve kunstproductie op het eiland, en diepen essays en interviews de geschiedenis van deze uitzonderlijke broedplaats verder uit.

Wie als Europeaan naar het Caribische eiland Antigua reist, ziet in de eerste plaats een prachtig, tropisch paradijs. Maar achter de idyllische stranden schuilt een wereld van corruptie, waar publieke voorzieningen als ziekenhuizen en scholen in verval zijn geraakt, en waar de pijnlijke sporen van het koloniale verleden immer voortbestaan.

In het essay Zo’n klein eiland, laat schrijfster Jamaica Kincaid met scherpe eerlijkheid én liefde voor haar geboorte-eiland de lezer voelen wat de koloniale erfenis en het toenemende toerisme betekent voor de mensen die op Antigua wonen.

Ze werden de Bende van de Kakkerlakken genoemd, en dat het leven niet eerlijk was hadden zij altijd al geweten. In het New York van de jaren twintig vinden Lucy, Amy, Tommy, Mario en Rico elkaar. Wanneer ze onder een spoorbrug bij het lichaam van een man een geheimzinnige tekening en sleutel vinden, is dat het startschot van een levensgevaarlijke zoektocht. Terwijl de stad gonst van jazz, smokkel en geheimen, moet de Bende van de Kakkerlakken leren elkaar te vertrouwen – want alleen samen maken ze kans de goudschat te vinden. De legendarische schat van Hellgate is een spannende jeugdroman voor iedereen van 13 jaar en ouder over vriendschap en emancipatie van de bekroonde schrijver David Morosinotto.

De turbulente jaren twintig stonden in het teken van grootse ontwikkelingen, waaronder de oprichting van een van de grootste modehuizen ooit. Coco Chanel opende in 1912 haar eerste boutique in het Franse Deauville, vanwaar haar ontwerpen via haar kosmopolitische clientièle hun weg vonden naar Parijs. Gelijk met de Roaring Twenties kende het merk Chanel zijn eerste bloeiperiode, die in deze catalogus wordt uitgediept. Het gaat onder meer in op de Slavische invloeden op het werk van Chanel, mede door Sergej Diaghilevs Ballets Russes dat destijds in de Rivièra optrad, en de vrouwelijke kunstenaars die zich in haar kringen begaven en waarmee een levendige correspondentie ontstond.

‘Ik heb helemaal geen affiniteit met de film,’ schrijft Joseph Roth in een brief uit 1936 aan Stefan Zweig. Eerder veroordeelde Roth film al als een bedrieglijke ‘schijnwereld’, en zag hij Hollywood als ‘Höllewood’, een plek waar de hel woedt. Niettemin spreekt uit zijn romans een fascinatie voor de schimmen op het filmscherm en de roes van de bioscoopervaring. Bovendien schreef Roth meer dan honderd filmkritieken, waarvan een selectie bijeen is gebracht in Schijnwereld. Naast besprekingen van meesterwerken van onder meer Charlie Chaplin en Sergei Eisenstein, bevatten de kritieken overpeinzingen over de aard van het medium, over censuur en propaganda en over de spanning tussen kunst en vermaak.

Er is veel meer te vertellen over roddelen dan je in eerste instantie zou denken. Het wordt vaak afgedaan als slechts het tijdverdrijf van dwaze schoolmeisjes en verveelde huisvrouwen, maar in een maatschappij gevormd door desinformatie heeft roddelen de macht om reputaties te vernietigen. Tegelijkertijd kan het ook een belangrijk politiek instrument zijn; een communicatievorm die relaties weet te versterken. In Beyond Belief onderzoekt Kate Baskerville de geschiedenis van de roddel, van bakerpraatjes en heksenprocessen tot reality-tv, whisper networks en smaadzaken, en bevraagt of we het vermogen zijn kwijtgeraakt om werkelijk te luisteren en om een ander, en dan met name vrouwen, te geloven.

Behind Cesaer’s Back beschrijft meer dan zevenhonderd jaar Romeinse geschiedenis en beschrijft hoe de gewone Romeinen roddels uitwisselden, geruchten verspreidden en protestleuzen riepen naar hun keizers. Caillan Davenport onthult hoe er buiten de senaat en keizerlijke raad werd omgegaan met politiek in het oude Rome. Hij betoogt dat het beeld van de keizer niet alleen werd gevormd door de politieke macht die hem werd toegekend, maar ook door de debatten die plaatsvonden in de straten, kerken, herbergen en op de markten. Wat was ‘de keizer’ werkelijk voor de Romeinse burger – een figuur van stabiliteit, een vertegenwoordiger van rechtvaardigheid, of simpelweg een feilbaar mens?

Bij een val van het balkon van een luxe appartement aan de Theems komt de 19-jarige Zac Brettler in 2019 om het leven. In het onderzoek dat volgt blijkt dat Zac een dubbelleven leidde: hij deed zich voor als de zoon van een Russische oligarch en de erfgenaam van een miljoenenenfortuin. Vader en moeder Brettler beginnen zich gaandeweg af te vragen of zijn dood zelfverkozen was, zoals wordt gesuggereerd. Onderzoeksjournalist Patrick Radden Keefe schreef met London Falling een boeiende reconstructie van hoe een jonge jongen als Zac in de onderwereld verzeild kon raken. Laag voor laag wordt het glamoureuze Londen afgepeld, waarbij de schimmige wereld van zwart geld en meedogenloze criminelen aan het licht gebracht wordt.

Helm is de naam van een wispelturige wind die sinds het begin der tijden door het Eden-dal in het noordwesten van Engeland raast. In haar nieuwste roman vertelt Sarah Hall het verhaal van deze wind en degenen die erdoor worden geraakt, zoals de prehistorische NaNay die Helm inzet bij haar zoektocht naar een magische steen, en een victoriaanse ingenieur die probeert deze specifieke wind in kaart te brengen. In het hier en nu begint onderzoeker Selima, omringd door haar meetinstrumenten op de ‘Helm-berg’, te vrezen dat door klimaatverandering het einde van de wind nabij is. Helm is een rijke roman over een unieke natuurkracht en de kwetsbare relatie tussen mens en natuur.

De kranten staan ​​vol met berichten over verwoestende orkanen, tornado’s en bosbranden. Klimaatwetenschappers stellen dat de wind, die aan de basis van al deze natuurrampen staat, gestaag toe zal nemen in zowel kracht, als in snelheid en frequentie. Hoewel dit bericht burgers en politici zorgen baarde, veerde de windenergie-industrie juist op. Tussen deze twee uiterste houdingen ten opzichte van de wind, ligt een geschiedenis vol van literatuur, wetenschap en techniek. Met The Breath of the Gods schreef Simon Winchester een portret van een onzichtbare kracht, die voor de een de schepping weerspiegelt, en voor de ander louter een grote dreiging in zich draagt.

Zondag 24 mei, eerste pinksterdag, gesloten

Maandag 25 mei, tweede pinksterdag, geopend van 12.00 – 17.00 uur

———

Van de makers van Zeeboerin is er nu een nieuw verhaal verschenen: Landrot. Net zo mooi gemaakt als de vorige, kom langs in de boekhandel om het te bekijken!